20-lenh-linux-thuong-dung-phan-2-feature

Như trước đó mình đã chia sẻ một số lệnh tại bài viết 20 lệnh Linux thường dùng phần 1. Hôm nay chúng ta tiếp tục với phần 2 nhé.

8. Lệnh: mkdir

Lệnh “mkdir” (make directory) dùng để tạo thư mục theo đường dẫn, một trong những lệnh Linux thường dùng nhất. Nếu thư mục đã tồn tại thì anh em sẽ nhận được thông báo “cannot create a folder, folder already exists“.

mkdir toicaiwindao

Lưu ý: Anh em chỉ có thể tạo thư mục bên trong thư mục mà anh em có quyền ghi (write).

9. Lệnh: touch

Lệnh “touch” viết tắt cho “update the access and modification times of each FILE to the current time”. Lệnh touch cũng sẽ tạo ra một file nếu file đó chưa tồn tại. Trong trường hợp file đã tồn tại, lệnh touch sẽ cập nhật dấu thời gian (timestamp) cho file.

touch toicaiwindaofile
lenh-linux-thuong-dung-phan-2-3

Note: Lệnh touch chỉ có thể tạo file với điều kiện user của anh em có quyền ghi (write) trên thư mục đó và file chưa tồn tại.

10. Lệnh: chmod – Lệnh linux thường dùng cho phân quyền

Lệnh “chmod” viết tắt cho change file mode bits. chmod dùng để thay đổi chế độ (quyền) của các file và thư mục. Trên mỗi file / thư mục sẽ có 3 quyền chính như sau:

Read (r)=4
Write (w)=2
Execute (x)=1

Nếu anh em muốn cấp quyền chỉ đọc (read only) cho một file / thư mục, anh em có thể gán giá trị “4”, nếu chỉ ghi (write only) thì sẽ là “2” và chỉ có quyền thực thi (execute only) là “1”. Nếu anh em muốn cấp cả quyền đọc và ghi (read and write) thì cộng 2 giá trị tương ứng lại (4 + 2 = 6) thì giá trị cần gán sẽ là “6”, cứ như thế mà cấp quyền.

Ngoài 3 loại quyền trên, chúng ta còn có 3 loại người dùng được cấp quyền trên 1 file / thư mục, bao gồm: owner, user group, world.

20-lenh-linux-thuong-dung-phan-2-1

Ví dụ như hình ở trên, quyền của ower (user root) sẽ là rwx (read, writeexecute).

Quyền của user group sẽ kế tiếp là r-x (readexecute), không có quyền write.

Cuối cùng là quyền –x (chỉ execute) dành cho world.

Với nguyên lý như bên trên, nếu anh em muốn cấp toàn quyền cho toàn bộ user (read, write và cả execute) thì dùng lệnh như sau:

chmod 777 script.sh

Chỉ cấp quyền readwrite cho cả 3 thì:

chmod 666 script.sh

Cấp toàn quyền (read, writeexecute) cho owner, các user còn lại chỉ có quyền execute thì dùng lệnh:

chmod 711 script.sh

Note: Lệnh chmod này là lệnh quan trọng và là lệnh Linux thường dùng nhất đối với các anh em quản trị hệ thống. Lệnh này nếu thực thi không chuẩn có thể dẫn đến lỗi hệ thống hoặc cung cấp các quyền nguy hiểm cho các user khác.

11. Lệnh: chown

Lại một lệnh Linux thường dùng về phân quyền khác, Lệnh “chown” được viết tắt cho change file owner and group. Tất cả các file trên hệ thống Linux đều thuộc quyền sở hữu của một group hoặc một user nào đó. Để biết được chủ sở hữu của file trên Linux, anh em có thể dùng lệnh ls -l như hình bên dưới.

20-lenh-linux-thuong-dung-phan-2-2

Vì dụ như hình trên, đa phần các file / thư mục đều thuộc quyền sở hữu của user root và group root. Đối với file at.deny thì thuộc quyền sở hữu của user root và group daemon.

Để thay đổi quyền sở hữu của file / thư mục, anh em có thể dùng lệnh theo cấu trúc như sau:

chown USER:GROUP tenfile

Ví dụ:

chown root:daemon script.sh
20-lenh-linux-thuong-dung-phan-2-4

Vậy là mình vừa giới thiệu thêm một vài lệnh Linux thường dùng mà mình hay sử dụng trong công việc. Do ở bài này có các lệnh về phân quyền khá quan trọng nên mình viết ít một chút để anh em có thời gian tham khảo thêm về phân quyền của Linux, anh em có thể xem qua tài liệu sau được viết khá kỹ: https://www.pluralsight.com/blog/it-ops/linux-file-permissions

Chúc anh em học được thêm nhiều kiến thức, mình sẽ trở lại trong phần tiếp theo của bài viết này.